ประเภท: 
การปฏิบัติตามระเบียบต่างๆ
ตามข้อ ๔ ของประกาศฯ ระบุว่า “การจัดส่งรายงานผลการตรวจสอบของผู้สอบบัญชีให้จัดส่งรายงานของผู้สอบบัญชี พร้อมเอกสารประกอบ ดังต่อไปนี้
    (๑) รายงานการเงินประจำปีตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กระทรวงการคลังกำหนดให้หน่วยรับตรวจต้องปฏิบัติ
    (๒) แบบหนังสือรับรองการปฏิบัติงานของผู้สอบบัญชี ตามข้อ ๕
            ฯลฯ ”
 
    ๑. เอกสารข้อ (๑) หลักเกณฑ์และวิธีการที่กระทรวงการคลังกำหนด มีรายละเอียดอย่างไรบ้าง
   
    ๒. เอกสารข้อ (๒) หนังสือรับรองการปฏิบัติงานของผู้สอบบัญชี ผู้สอบถามขอปรึกษาสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน ในรายละเอียดของข้อความในแบบฟอร์ม ดังต่อไปนี้
        
         ก) แบบฟอร์ดังกล่าวใช้สำหรับการตรวจสอบงบการเงินประจำปีเท่านั้น ใช่หรือไม่

         ข) แบบฟอร์มข้อ (๒) ขอให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินระบุรายละเอียดให้ชัดเจนเกี่ยวกับหลักเกณฑ์การปฏิบัติงานตามที่ได้กล่าวไว้ในข้อ ๑
         
         ค) แบบฟอร์มข้อ (๓) “หน่วยงานกำกับดูแล” คือหน่วยงานใด
 
         ง) แบบฟอร์มข้อ (๕) “มาตรฐานการบัญชีภาครัฐและนโยบายการบัญชีภาครัฐ”  ขอให้ทางสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน ระบุรายละเอียดให้ชัดเจนเกี่ยวกับข้อกำหนดของมาตรฐานการบัญชีภาครัฐและนโยบายการบัญชีภาครัฐ
 
    ๓. กรณีผู้สอบถามปฏิบัติตามมาตรฐานการสอบบัญชีของไทย โดยการสอบทานงบการเงินรายไตรมาสและตรวจสอบงบการเงินประจำปี และได้ให้คำรับรองในการปฏิบัติงานของผู้สอบบัญชี ในหน้ารายงานสอบทานสำหรับงบการเงินรายไตรมาส และรายงานการตรวจสอบประจำปี เช่นนี้จะถือได้ว่าเพียงพอและเป็นการปฏิบัติตามประกาศผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน หรือไม่

 

คำตอบ: 
    ๑. กรณีเอกสารข้อ (๑) หลักเกณฑ์และวิธีการที่กระทรวงการคลังกำหนด มีรายละเอียดอย่างไร
บ้าง นั้น
    ตามประกาศฯ ข้อ ๔ (๑) มีสาระสำคัญอยู่ที่ในการส่งรายงานของผู้สอบบัญชีฯ จะต้องจัดส่งรายงานการเงินประจำปีมาด้วย ซึ่งรายงานการเงินประจำปีดังกล่าวจะต้องจัดทำขึ้นตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่หน่วยรับตรวจซึ่งเป็นหน่วยงานของรัฐต้องปฏิบัติ โดยพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ มาตรา ๖๘ ได้กำหนดจำแนกหลักเกณฑ์ในการจัดทำบัญชีและรายงานการเงิน ดังนี้

        ๑) หน่วยงานของรัฐที่มิใช่รัฐวิสาหกิจและทุนหมุนเวียน จะต้องจัดทำบัญชีรายงานการเงินตามมาตรฐานการบัญชีภาครัฐและนโยบายการบัญชีภาครัฐตามที่กระทรวงการคลังกำหนดในวรรคหนึ่ง (มาตรา ๖๘ วรรคสอง)

        ๒) หน่วยงานของรัฐที่เป็นรัฐวิสาหกิจ จะต้องจัดทำบัญชีรายงานการเงินตามมาตรฐานการบัญชีที่รับรองทั่วไป (มาตรา ๖๘ วรรคสาม)

        ๓) หน่วยงานของรัฐที่เป็นทุนหมุนเวียน จะต้องจัดทำบัญชีและรายงานการเงินตามที่กฎหมายว่าด้วยการบริหารทุนหมุนเวียนกำหนด

        ผู้สอบบัญชีของหน่วยงานของรัฐแต่ละแห่งจะต้องพิจารณาว่าหน่วยงานของรัฐที่เป็นหน่วยรับตรวจซึ่งจะเข้าตรวจสอบนั้น เป็นหน่วยงานของรัฐประเภทใดและจะต้องจัดส่งรายงานการเงินซึ่งหน่วยรับตรวจจัดทำขึ้นตามมาตรฐานการบัญชีหรือกฎหมายตามที่กำหนดไว้ข้างต้นมาพร้อมกับรายงานการตรวจสอบด้วย เช่น หากหน่วยรับตรวจเป็นรัฐวิสาหกิจ ก็จะต้องจัดส่งรายงานการเงินที่จัดทำตามมาตรฐานการบัญชีที่รับรองโดยทั่วไปมาพร้อมกับรายงานผลการตรวจสอบ

    ๒. กรณีเอกสารข้อ (๒) เอกสารข้อ (๒) หนังสือรับรองการปฏิบัติงานของผู้สอบบัญชี ผู้สอบถามขอปรึกษาสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน ในรายละเอียดของข้อความในแบบฟอร์ม ดังต่อไปนี้

        ก) แบบฟอร์ดังกล่าวใช้สำหรับการตรวจสอบงบการเงินประจำปีเท่านั้น ใช่หรือไม่

        การตรวจสอบของผู้สอบบัญชีที่สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินเห็นชอบตามระเบียบคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดินฯ และประกาศผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดินฯ เป็นการตรวจสอบตามพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐฯ มาตรา ๗๐  ซึ่งเป็นเรื่องของการตรวจสอบรายงานการเงินประจำปี แบบฟอร์มดังกล่าวจึงใช้สำหรับการตรวจสอบรายงานการเงินประจำปี

        ข) แบบฟอร์มข้อ (๒) ขอให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินระบุรายละเอียดให้ชัดเจนเกี่ยวกับหลักเกณฑ์การปฏิบัติงานตามที่ได้กล่าวไว้ในข้อ ๑

        ประเด็นนี้ได้อธิบายรายละเอียดแล้วในข้อสอบถาม ๑

        ค)  แบบฟอร์มข้อ (๓) “หน่วยงานกำกับดูแล” คือหน่วยงานใด

        หมายถึงหน่วยงานที่กำหนดหลักเกณฑ์ในการจัดทำรายงานการเงินที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงการคลังซึ่งกำหนดมาตรฐานการบัญชีภาครัฐและนโยบายการบัญชีภาครัฐ หรือสภาวิชาชีพบัญชีซึ่งกำหนดมาตรฐานการบัญชีที่รับรองทั่วไป เป็นต้น

        ง) แบบฟอร์มข้อ (๕) “มาตรฐานการบัญชีภาครัฐและนโยบายการบัญชีภาครัฐ” ขอให้ทางสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน ระบุรายละเอียดให้ชัดเจนเกี่ยวกับข้อกำหนดของมาตรฐานการบัญชีภาครัฐและนโยบายการบัญชีภาครัฐ

        ในรอบปีบัญชีปัจจุบัน ผู้สอบถามเป็นผู้สอบบัญชีที่ตรวจสอบหน่วยงานของรัฐซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจ ที่ใช้มาตรฐานการบัญชีที่รับรองทั่วไป มิได้ตรวจสอบหน่วยงานของรัฐซึ่งต้องปฏิบัติตามมาตรฐานการบัญชีภาครัฐและนโยบายการบัญชีภาครัฐ จึงไม่จำเป็นต้องใช้มาตรฐานการบัญชีภาครัฐและนโยบายการบัญชีภาครัฐในการตรวจสอบ ตามนัยพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ มาตรา ๖๘

        อย่างไรก็ตาม หากในอนาคตผู้สอบถามจำเป็นต้องตรวจสอบหน่วยรับตรวจซึ่งเป็นหน่วยงานของรัฐ ที่มิใช่รัฐวิสาหกิจหรือทุนหมุนเวียน ซึ่งต้องจัดทำรายงานการเงินประจำปีตามมาตรฐานการบัญชีภาครัฐและนโยบายการบัญชีภาครัฐ ก็สามารถศึกษารายละเอียดเกี่ยวกับมาตรฐานการบัญชีภาครัฐและนโยบายการบัญชีภาครัฐได้ตามประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง มาตรฐานการบัญชีภาครัฐและนโยบายการบัญชีภาครัฐ พ.ศ.2561 ที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ ๒๐ กันยายน ๒๕๖๑ โดยการศึกษารายละเอียดเรื่องดังกล่าวเป็นเป็นหน้าที่หนึ่งในการปฏิบัติงานของผู้สอบบัญชี มิได้อยู่ในอำนาจหน้าที่ของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินที่จะต้องอธิบายรายละเอียดดังกล่าวต่อผู้สอบบัญชีที่สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินเห็นชอบ
        
        ๓. ผู้สอบถามในฐานะผู้สอบบัญชีจะต้องจัดทำแบบรับรองการปฏิบัติงานตามแบบแนบท้ายประกาศผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดินฯ และปฏิบัติตามประกาศผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดินฯ และคำรับรองตามแบบแนบท้ายประกาศดังกล่าวทุกข้อ โดยการปฏิบัติตามมาตรฐานการสอบบัญชีที่เกี่ยวข้อง (มาตรฐานการสอบบัญชีของไทยตามที่หารือ) เป็นหัวข้อหนึ่งในแบบรับรองการปฏิบัติงาน